«ازرا پاوند ، اسطوره ی شکست»
هرمز شهدادی
، ای ترانه های من »
چرا چنین مشتاقانه و چنین کنجکاوانه در چهره های مردم می نگرید ، آیا مرده ی گمشده ی خود
« را میان آنان خواهید یافت ؟
.در غرب میانه ی امریکا به دنیا آمد .Idaho ایداهو Hailey به سال 1885 در هایلی
در کالج هامیلتون و دانشگاه دولتی پنسیلوانیا دانش آموخت . فوق لیسانس زبان های لاتینی
کرافوردزویل Wabash گرفت . در 1907 در کالج واباش Romance Languages
معلم زبان های فرانسه و اسپانیایی شد . معلمی اش دیری نپایید . به سبب Crawfordsville
آن که « بیش از اندازه به نمونه ی لاتینی می مانست » برکنار شد . قصد ترک امریکا کرد . راه
اروپا پیش گرفت . اسپانیا و جنوب فرانسه را پیمود و به ونیز رسید . این جا نخستین مجموعه ی
هنگامی که نور محو می شود ) چاپ کرد . در) A Lume Spento شعرهایش را با عنوان
.این کتاب در 1908 منتشر شد . در همین سال به انگلیس آمد و تا سال 1921 در انگلیس باقی ماند
طی اقامت اش در انگلیس بیشتر ساکن لندن بود . به گفته ی شرح حال نویسان اش چندان انگلیس
را سیاحت نکرد . در لندن هم بیشتر به محیط ادبی آن می پرداخت و البته محیط ادبی پیشرو و
.تجربی و نه محیط ادبی سنتی
«با این که طی سیزده سال اقامت اش در لندن میان اهل هنر سرشناس شده بود ، اما هیچ گاه « لندنی
نشد . همان « مرد وحشی و بدوی » باقی ماند که در امریکا بود . ستیزه جوی و طاغی و
همیشه با هیاتی که هنگام ورود به لندن داشت : ریشی سرخ ، موی انبوه طلایی ، لهجه ی غرب
میانه و صدایی زنگدار . هیاتی که شهریان ، « بدوی » می نامندش . سراپا شور بود و اشتیاق بر
.انگیختن و نفوذ کردن در دیگران
این همه در اندک مدت او را شهره کرد ، اما به میان عموم ، و هر چند هیچ گاه این شهرت
عمومی به دست نیامد اما وجود او ، واسطه ی ظهور و تجلی بسیاری شاعران و نویسندگان بزرگ
.شد . آن چه امروز « تاثیر » پاوند در ادبیات جدید می خوانند ، بیشتر به « قابله گی » می ماند
.هم در عمل و هم در نظر ، او شعر و داستان جدید را زایاند
در 1909 سه کتاب کوچک شعرش منتشر شد . در 1910 کتاب شعر دیگری و به دنبال آن
در این جا نظیر Romance کاربرد The Spirit Of Romanceنخستین کتاب او به نثر ؛
.و به معنی آن چه که ریشه ی لاتینی داردRomance Londuages کاربرد آن در
منتقدان ، کتاب را به سبب شوق و شوری که در خلال آن به چشم می خورد ستوده اند و به دلیل
نارسایی های ترجمه های از لاتین ، بی دقتی در نقل و ارایه ی متون ، بر آن خرده گرفته اند . این
کتاب دو علقه اساسی پاوند را منعکس می کند . در خصوصیتی که بعدها وجوه اصلی فکر و
:آثارش می شود
یکی حس و بینشی اروپایی ، یا بهتر بگوییم ، بینشی ملهم از سنت ادبی اروپا و شدیدن متاثر از
.بخش لاتینی رومی آن
و دیگری ، اشتیاق به ترجمه ، کوشش به منظور بار کردن عناصر زبانی ، عبارت ها و کلمه
.های زبان های قدیمی و غیر اروپایی بر زبان انگلیسی متداول
گفتنی است که این اشتیاق پاوند ، همراه با شوریده گی و شتابزده گی شاعرانه بود و نه توام با
روشی مدرسی و محققانه و به همین علت بر بسیاری ترجمه های او از زبان های قدیمی خرده
گیری ها کرده اند . هر چند باید در نظر داشت که او « جوهر » مطلب را به چنگ می آورد و با
.زبان و بیان خاص خویش آن را باز می آفریند
بیشتر Forbenius و مردمشناس آلمانی فربینوس Heine گذشته از ترجمه ی برخی آثار هاینه
.ترجمه هایش ( پیش از آن که به شعر چین بپردازد ) از آثار لاتینی است
و بدیهی است که در پایان نخستین دهه ی این قرن ، در عصر روزنامه نویسی و تجدد ، عصر ولز
این علقه های ادبی Kipling کیپلینگ، Chesterton و برناردشاو و چسترتون Wells
.امریکایی جوان ، کهنه و ارتجاعی تلقی می شود
از سال 1910 به بعد ، میان دوستان پاوند دو تن بودند که تاثیری خاص در او داشتند : هیوم
که F.S.Flint شاعر و فیلسوف که بعدن در جنگ جهانی اول کشته شد و فلینت T.E.Hulme
شاعر بود . این دو سخت به شعر ژاپنی و خاصه دو نوع هایکو وتانکا دلبستگی داشتند آنان شعر
.ژاپن را از طریق ترجمه های فرانسوی می شناختند
دو صورت شعری ژاپنی هستند . فوق العاده مختصر Tanka و تانکا Haiku هایکو
.اشاره ای و موجزاند . این شعرها تفسیر نمی کنند . توضیح نمی دهند . این شعرها نشان می دهند
تصاویر استخوانبندی آن ها را می سازد نه مفاهیم . این شعرها اشارات دارند . به گروهی درچیده
و درهم شده از احساس های متفاوت دلالت می کنند . در آن ها بیان مستقیم جایی ندارد . این
Imagism «صورت های شعری سرچشمه و ریشه ی مکتبی شد که به « اصالت تصویر
معروف است . مکتبی که شعر را ارایه ی مجزا از تفسیر و تعبیر و رها از شکل های مقید کننده
.ی عروضی می داند
این جا فرصت توضیح درباره ی چگونگی تشکیل مکتب ایماژیسم نیست . این قدر باید گفت که
جریان های ادبی پیشرو اروپا ، به ویژه در فرانسه و در صدر آن منتقد بزرگ رمی دوگورمون
تاثیری عمیق بر بنیاد گذاران این مکتب داشته است . این گروه بر Remy De Gourmont
ضوابط شعری خاصی دست یافتند که پاوند و دو تن از دوستان اش آن را تدوین کردند و این سه تن
Hildaحروف اول )H.D و اچ . دی Richard Aldington، ازرا پاوند ، ریچارد الدینگتن
زن ریچارد الدینگتن که با آن ها شعرش را امضاء می کرد ) نمایندگان این نهضت به Dollittle
.شمار آمدند
پاوند ایماژ ( تصویر ) را چنین تعریف می کند : ( ایماژ آن است که گرهی اندیشمندانه و عاطفی را
را بیشتر به معنای فنیComplex «در لحظه ای از زمان ارایه می کند . من کلمه « گره
اش به کار بردم که روانشناسان جدیدتر آن را به کار می گیرند ... ارایه ی چنین « گرهی » در یک
لحظه است که آن حس رهایی ناگهانی را می بخشد ، آن حس آزادی از محدودیت های زمان و
محدودیت های مکان ، آن حس رشد ناگهانی ، که ما در حضور بزرگترین آثار هنری تجربه می
«.کنیم
:و درباره ی نهضت ایماژیسم می نویسد
در بهار یا اوایل تابستان 1912 بود که اچ . دی ، ریچارد الدینگتون و خود من در سه اصل »
:زیر با یکدیگر توافق یافتیم
.الف- پرداختن مستقیم به « مطلب » ، خواه عینی و خواه ذهنی
.ب- دوری گزیدن محض از استعمال واژه هایی که به ارایه مطلب کمک نمی کند
Musicalپ- و اما در باب وزن شعر ، اساس سرایش را باید بر تناوب عبارات موزون
. گذاشت Metronome و نه تناوب یکنواخت میزانه شمار Phrase
نامیده است . در Lustraبرداشت دقیق پاوند از ایماژیسم را می توان در مجموعه شعری دید که
این مجموعه او صناعت هابکوی ژاپنی را با مضمون یونانی یا لاتینی درهم آمیزد . جنگی از
.منتشر شدDes Imagistesپیروان نهضت ، در سال 1914 با تصحیح پاوند و به نام
شاعر نامدار ایرلندیW.B.Yeats حوالی 1912 پاوند دوست بسیار نزدیک ویلیام باتلر ییتز
.شد . پاوند به وی درس شمشیر بازی می داد و او را به نسل پیشرو شاعران انگلیس معرفی کرد
«ییتز از « طبیعت خشن و خودرای » پاوند و قابلیت اش در « جریحه دار کردن احساسات مردم
یاد می کند و همراه با آن خوش بینی و بزرگی او را می ستاید . سپاسگزاری ییتز از پاوند به این
به جانب « معین Abstraction سبب نیز بوده که او ذهن شاعر بزرگ ایرلندی را از انتزاع
.معطوف کردDefinite & Concrete و انضمامی
گذرانید . او تقریبن Holman's Hanchزمستان 1913-1912 را پاوند با ییتز در کلبه ای در
.منشی غیر رسمی یینز شمرده می شد و به « منشی عمو ویلیام » مشهور شده بود
در همین زمان روی یادداشت های بازمانده از متخصص بزرگ امریکایی هنرهای ژاپنی ارنست
.کار می کرد Ernst Fenoliosa فنولوزا
زبان های چینی و ژاپنی در اصل زبان هایی جدای از یکدیگرند . اما زبان ژاپنی با علامت هایی
است . خط تصویریIdeogramنوشته می شود که نشانه های خط چینی یا اندیشه نگاری
چینی جدای از نحوه ی تلفظ و صدای حروف است . به همین دلیل یک چینی که به زبانی متفاوت
با زبان ژاپنی سخن می گوید و نمی تواند سخنان ژاپنی ها را دریابد. می تواند متن نوشته ی ژاپنی
را بخواند و بر عکس . گذشته از این بسیاری خصوصیت های زبان چینی وارد زبان ژاپنی شده
خوانده می شود و Rihakuدر زبان ژاپنی ریهاکو Li-Poاست . به این ترتیب نام لی پو
همین طور به این علت رابطه ی پیچیده میان دو زبان ، یک محقق ژاپنی می تواند از راه چشم ( و
نه گوش ) متون چینی را ترجمه کند و یا برعکس . فنولوزا به همین نحو اشعار کلاسیک چینی را
خواند . سپس حاصل مطالعات خود را به ژاپنی برگرداند و از آن طریق به نثر انگلیسی ترجمه
کرد . بیوه ی فنولوزا که با مطالعات اشعار پاوند و تصویری بودن آن ها عمق بینش پاوند را
دریافته بود ، ترجمه های منثور از چینی ( از طریق ژاپنی ) فنولوزا را همراه با یادداشت های او
درباره ی نمایشنامه های ژاپنی برای پاوند فرستاد . نیز پاوند مقاله ی مهم فنولوزا را با عنوان
تنظیم کرده مقدمه ای the Chinse Written Characters as a Medium for Poetry
.بر آن نوشت و چاپ کرد
با دریافتن خصوصیت های خط چینی ، پاوند به گستره ای دیگر در شعر دست می یابد. به همین
را نمی توان فهمید و با آن رابطهCantos «دلیل اشعار بعدی او و به ویژه « سرودها
«برقرار کرد ، مگر این که به مطالعات پاوند و نظریات اش درباره ی خط « اندیشه نگار
: توجه داشت Ideogram
برخی از نشانه های خط چینی ، تصاویری هستند که مطلبی انتزاعی را به وسیله در کنار هم قرار
.دو تصویر انضمامی نشان می دهند Juxtapose دادن
از ترکیب چند نشانه ی ساده ، نشانه ای پیچیده به دست می آید که نصویری خاص را درباره ی
،اندیشه ای انتزاعی که مصداق عینی در جهان ندارد ، به وجود می آورد . به همین دلیل فنولوزا
و به تبع او پاوند ، عقیده داشتند که فکر چینی هیچ گاه نمی تواند در انتزاع بافی و ابهام نامعلوم
.غرق شود . یک مطلب انتزاعی در زبان چینی همیشه همراه با نمونه تصویری خود است
و کلی - بافی نفرتی فزایندهAbstractionپاوند که در عمل و در نظر نشان می داد که انتزاع
دارد ، این خصوصیت چینی را گرفت و بر آن تامل بسیار کرد . حاصل مدافه ی او بر این مطلب
:در « سرودها » تجلی می کند
کنار هم قرار دادن مناظر ، تصاویر ، قطعات ( مثل کنار هم گذاردنی که در یک نشانه ی ساده ی
خط چینی وجود دارد ، مثلن شاخه و خورشیدی زیر آن که مبین غروب است ) ، پهلوی هم نهادن
علایم زبانی گوناگون ، تداخل اشارات اسطوره ای و بسیاری کارهای دیگر برای آن که اندیشه
.هایی انتزاعی تجسد شعری بیابد
مجموعه ای از شعرهای ژاپنی ( ترجمه ) پاوند است که در همین زمان فراهم آمد و به Cathay
«.قول الیوت « شعر چینی زمان ما را ابداع کرد
اما در 1914 پاوند ایماژیسم محض را پشت سر گذارد . زمینه های فعالیت هنری اش را گسترده
تر کرد . خاصه به موسیقی ، نقاشی و مجسمه سازی پرداخت . در این زمان همکاری نزدیک
داشت وVorticisme بنیاد گذار جنبش ورتیسیسم P.W.Lewis پاوند با ویندهام لویس
.(می نوشت(نشریه ای که لویس منتشر می کرد Blast مقالاتی برای
Catholic در 1914 پاوند برای اولین بار الیوت جوان را دید ، پاوند جنگ شعری به نام
Anthology ترتیب داد تا بتواند « شانزده صفحه کار الیوت را یک مرتبه چاپ کند . » این
«و « تصویر یک بانو Prufrack «شانزده صفحه از جمله شامل « ترانه عاشقانه ی پروفراک
. بود که از 1913 هیچ مجله ای حاضر به چاپ آن ها نشده بود Portrait Of a Lady
تماس گرفت و مسوولان آن را وادار به چاپ « تصویری Egoist Press در همین زمان پاوند با
از هنرمند همچون مردی جوان » نخستین رمان جیمز جویس کرد و نیز ترتیبی داد که یولیس
امریکا چاپ شود . گذشته از این خانم the Little Review به صورت پاورقی در Ulysses
را ترغیب کرد تا پول کافی در اختیار جویس بگذارد که بتواند رمان H.Weauer هاریت ویور
.همت گماشت Brteskaیولیس را به پایان برساند . نیز به تشویق مجسمه ساز جوان برتزسکا
روابط عمیق و سازنده ی الیوت و پاوند ، جویس و پاوند را می توان در نوشته های الیوت درباره
.ی پاوند ، و نیز در مجموعه نامه های جویس و پاوند ، ملاحظه کرد
دو شعر بزرگ این قرن که از جمله از پر ارزشترین آثار پاوند به شمار می روند پیش از شروع
Homage to و Hugh Selwyn Manberley جنگ جهانی به وجود آمد به نام های
هر دو شعر تنفر پاوند را از تجارتی شدن فرهنگ و بی اعتبار شدن آن Sextus Properitus
ادبیات بازاری و هر هنر تبیلغاتی نشان می دهد و نیز آشکار کننده ی طغیان او بر علیه ارزش
.های مادی و معنوی متداول و عادی اروپا و به ویژه امریکا است
جنگ اول دو تن از دوستان اش ( هیوم و برتزسکا ) را به کام کشید و دو تن دیگر را مجروح کرد
لویس و فورد مادوکس فورد ) . در 1914 پاوند با دوروتی شکسپیر دختر یک حقوقدان لندنی و )
.دوست نزدیک ییتز ازدواج کرد . از این زن صاحب دختر و پسری شد
:در 1921 به پاریس رفت و در آن جا اقامت گزید . باز هم دوستانی تازه گرد او جمع شدند
Jean Cocteau ژان کوکتو ،Brancusi برانکوزی، Gertrude Stein گرترود اشتاین
ارنست همینگوی جوان . پاوند کتابی درباره ی موسیقیدان جوان لهستانی ـ آمریکایی جرج انتیل
. را تصنیف کرد Villon نوشت . نیز آهنگ و شعر اپرایی درباره ی George Antheil
از این زمان به بعد است که مطالعه ی اقتصاد را جدی تر ادامه می دهد . و بیش تر کتاب های
را می خواند . پاوند زیبایی شناسGessell و گشل C . H . Douglas دوگلاس
. اندک اندک به جانب اقتصاد و سیاست روی می آورد Aesthetist
عزیمت کرد .از این هنگام است که برخی عقاید Rapallo در 1925 پاوند به ایتالیا ، راپالو
فاشیسم ایتالیا را می ستاید . مطالعه ی تاریخ ایتالیا مایه های تازه ای به « سرودها » اضافه کرد و
.به تدریج مشغله ی اساسی او شد Contos « سرودها »
در 1938 پس از بیست سال از آمریکا دیدن کرد و از دانشگاهی که در آن درس خوانده بود درجه
Jefferson and or «افتخاری گرفت ، دو سال پیش از این کتاب « جفرسن و یا موسولینی
را منتشر کرده بود که در آن تلویحن وجوه مشترکی میان موسولینی و موسین امریکا Mossolini
نشان داده شده است . طی سال های بعد از 1930 دلبستگی پاوند به فاشیستم و موسولینی او را از
.مجامع پیشرو و ادبی انگلیس و امریکا راند
با شروع جنگ جهانی دوم جانب متحدین را گرفت . طرفداری او از موسولینی باعث شد که هنگام
شروع جنگ میان امریکا و متحدین ، وقتی پاوند می خواست به امریکا بازگردد ، به او اجازه داده
نشود . در 1942 نیز هنگامی که می خواست در قطار سیاسی که امریکاییان را از ایتالیا به
لیسبون می برد سوار شود باز هم از سوار شدن وی جلوگیری شد . علت این هر دو شاید برنامه
.هایی بود که از رادیوی رم پخش می کرد
هشت هفته پیش از ورود امریکا به جنگ ، پاوند از وزارت فرهنگ عامه ی ایتالیا خواست که
برنامه های رادیویی اش را آغاز کند ، به شرط آن که برنامه های مزبور سانسور نشود . این
برنامه منجر به توقیف وی به وسیله ارتش امریکا شد . پیش از این ، غیابن متهم به خیانت شده بود
و دادگاه کلمبیا حکمی علیه وی صادر کرده بود ( پاوند از طریق محاکم سوییس علیه آن حکم
.(اعتراض کرده بود
به وسیله ارتش به پیزا Genoa با شکست ایتالیا ، پاوند دستگیر شد . پس از بازپرسی در جنوا
منتقل گردید . این جا او را در قفسی ساخته شده از صفحه های سوراخدار که برای باند Pisa
موقت فرودگاه به کار می رفت و سقف نداشت ، جای دادند و حفاظ وی سه پتویی بود که در
اختیارش گذارده شده بود . به هیچ کس اجازه ی سخن گفتن با او داده نشد . و سر تا سر شب
نورافکن های گشتی او را و قفس او را روشن می کردند و این کار مانع خوابیدن اش می شد . پس
از شش هفته ، گرفتار حمله های عصبی شدید شد . به چادری انتقال اش دادند . در این مدت دو
کتاب با خود داشت ، یکی مجموعه آثار کنفسیوس به زبان چینی و دیگری انجیل . چند تن از
Pisan Cantos سربازان سیاهپوست وسایل نوشتن برای وی فراهم کردند . در قفس دست نویس
را انشا کرد که در آن منظره ی گرداگرد قفس و اردوگاه نظامی نقش مهمی ایفا می کند . نیز دو
.بخش کتاب کنفوسیوس را ترجمه کرد
در نوامبر 1945 پاوند به واشنگتن انتقال داده شده تا به جرم خیانت محاکمه شود . پیش از شروع
محاکمه مورد معاینه ی پزشکی قرار گرفت و پزشکان تشخیص دادند که او دچار پارانویید است و
دیوانه گی او اجازه محاکمه اش را نمی دهد . حکمی که بی تردید او را از اعدام ( یا دست کم
.زندان همیشگی ) نجات داد
فرستاده شد . پانزده ماه در بخش عمومی St Elizabtt آن گاه پاوند به بیمارستان سنت الیزابت
بستری بود سپس به اتاقی کوچک منتقل گردید . طی مدت اقامت اش در بیمارستان نمایشنامه ای از
و نیز همچنان به the Book of odes سوفوکل ترجمه کرد و مجموعه ی از شعرهای جیبی
.تکمیل سرودها همت گماشت
دریافت کرد . هر چندPisan Cantse را برای Bollingen در 1949 پاوند جایزه ی بولینگن
به زعم بسیاری دلیل بزرگ اعطای این جایزه دمکراتیک نمایی بوده است و بس . دادن این جایزه
بحث بسیاری برانگیخت ، زیرا « سرودهای » پاوند پر از اشاره های ضد یهودی و تمایل به
Robert فاشیسم است . اما به هر صورت هیات داوران که از جمله آنان الیوت ، رابرت لوول
بودند کتاب را به سبب ارزش C . Aiken و کنراد ایکن W . H . Auden آدن ،Lowell
.انکارناپذیر ادبی آن شایسته ی جایزه دانستند
، رابرت فراست Archibald Macleish در اوریل 1958 بر اثر مساعی آرچی بالد ملک لیش
، همینگوی و الیوت ، دادگاه واشینگتن حکم ترخیص او را از بیمارستان صادر کرد و پاوند به
رفت و نزد دخترش منزل کرد Tyrol ایتالیا عزیمت کرد . به تیرول
تنها در ژانویه 1965 از محل اقامت خود خارج شد . به انگلستان آمد . در مراسم تشییع و تدفین
الیوت شرکت کرد . به ملاقات بیوه ی یینز به دوبلین رفت . به ایتالیا بازگشت و در این ماه
.درگذشت
بی گمان ، این زندگی پرفراز و نشیب و این سرانجام تامل برانگیز نزد آدم عادی شگفت آور است
و پیش چشم جوان هنرمند و شوریده سر عظیم . اسطوره ای که از پاوند چه در میان غربیان و چه
در میان کسانی که دورادور نام اش را شنیده اند ، پرداخته شده با مرگ او شکل نهایی می گیرد و
همان گونه که دیدیم با مطالبی که روزنامه ها پس از مرگ اش نوشتند ، بیشتر جلوه ی شهادت به
او بخشیدند تا مرگی عادی . اما آیا به راستی چنین است ؟
آری او شاعری اساطیری است اما مردی اسطوره ای که سرانجام خود به نابودی خویش بر می
خیزد . به بیراهه می رود . میان آن چه که در کنارش می گذرد و همیشه خود را بندی آن می بیند
و آن چه که آرمان هایش ایجاب می کند تفاوتی نمی بیند . هر دو را خلط می کند و با گذشتن از
.دوزخ آشوب ، به سکوت ، به فرزانه گی سکوت ، دست می یابد
ازرا پاوند به حقیقت هنرمند و شاعری بزرگ است . ارزش های متعالی حیات چنان اش در خود
فشرده که دیگر تحمل ارزش های متداول زمانه را نمی کند . در جستجوی ناکجا آبادی که شاعران
امیران اند و هنر مشغله ی اساسی ، دو اندیشه ی دایمی به این امر که همه چیز را باید از نو
و بالاخره گرفتار در چنبره ی خودبینی شاعرانه، سرانجام مردم گریز Make it new ساخت
.می شود
جامعه ی صنعتی و سرمایه داری امریکا و اروپا ، بحران فعالیت صنعتی پیش از جنگ ، تجارتی
شدن هر چه بیشتر ارزش های والای بشری و منش سوداگرانه ای که هنر و هنرمندان را همچون
اسید در خود حل می کند و دانش و هنر را به انتزاع بافی بیهوده می کشاند ، او را به طغیان وا
می دارد . نزد او فرهنگ بشری و انسان دارای ارزش های مطلق و بی زمان است . ارزش هایی
که پیرایه و حجاب زندگی سوداگرانه آنان را دور از دسترس قرار داده است . به جستجوی این
ارزش ها باید سنت و گذشته را کاوید . عناصر زنده ی آن را برای بازسازی فرهنگ تازه به کار
.گرفت . انسانی از نو باید ساخت
به همین دلیل هنر و فرهنگ یونان باستان و باستانی را می ستاید و هیچ پرهیزی از در آمیختن
Aestetist زبان روزمره با کلمات و عبارت های بیگانه یا قدیمی ندارد . پاوند زیبایی شناس
.است
اما مردمان عادی به کار خود و گذران زندگی یکنواخت روزمره ی خود مشغول اند . آنان را با
ارزش های برتر ، کاری نیست . و او که مغاک وحشتناک میان زندگی روزمره و مدینه فاضله ی
خویش را می بیند ، او که با چشم زیبایی شناسانه ی خود به زشتی های حیات خیره می شود ، او
که طبعی آتشین برای عمل در آوردن آرمان های ذهنی اش دارد وازدگی خود را از جامعه سوداگر
امریکا و اروپا به ساحت هنر می کشاند . به جای آن که به تحلیل و تشریح بپردازد ، از « نو
کردن » هنر آغاز می کند . بنیادهای همه- پذیرفته را در هم می ریزد . می کوشد سیاست ، اقتصاد
و هنر را در هم آمیزد . شعر را اقتصادی می کند . شعر را سیاسی می کند . مرد کتاب ها که
.بیهودگی دانش کتابی را درمی یابد به جستجوی راه حل به وهل تیره ی فاشیسم می افتد
پاوند تنها نمونه نیست . سلین ، هایدگر و بسیاری دیگر از این جمله اند . فاشیسم برای آنان دستاویز
رهایی از بیگانگی با زمانه است . دستاویزی که به خنجری می ماند که مردی در حال سقوط آن را
.به چنگ می گیرد
مطالعه ی دقیق آثار پاوند نشان می دهد که او چه اندازه مرد کتاب ها و دانش کتابی است . ( بر
خلاف تاکیدهای مکررش درباره رجوع به واقعیت انضمامی ) . چه اندازه از پشت شیشه ی
پرداخته از ارزش های برتر زاییده ی خواندن ، جهان را می نگرد و چه اندازه از « زندگی خام و
Tخشن و دل آشوبه آور » به دور مانده است . شاید به همین دلیل است که با استدلالی چنین ساده
فاشیسم را می پذیرد : تمدن روزگار ما مراحل احتضار خود را می گذراند . فساد در سراسر وجوه
مادی و معنوی زندگی انسان رخنه کرده است . عامل اساسی آن را باید در شکل مادی زندگی
اقتصاد) جست . اقتصاد این زمانه بر بنیاد رباخواری بنا شده است . از آن زمان جامعه ی غربی )
رو به انحطاط رفته است که کلیسای کاتولیک رباخواری را مباح دانسته است پس باید این سرطان
را نابود کرد . چه کسانند که سر رشته ی تجارت و رباخواری را در دست دارند ؟ ـ یهودیان ، پس
.باید ضد یهودی شد . از آرمان های فاشیستی جانبداری کرد وموسولینی ( و هیتلر ) را ستود
اشارات گوناگون بر این طرز استدلال Cantos «مجموعه ی عظیم و شگفتی آور « سرودها
دارند . حتا هنگامی که او می خواهد مانع جنگ شود . به امریکا حمله می کند ، از امریکاییان می
.خواهد که در جنگ شرکت نکنند و نه این که چنین درخواستی را از موسولینی و هیتلر داشته باشد
شتابزده گی و شوریده گی شاعرانه ، پاوند را از تعمق در فلسفه های چینی و حتا تامل در فلسفه ی
کنفوسیوس بازداشت . در حیات او پیش از جنگ دوم از آن آرامش و سکون خبری نبود که مکاشفه
.و تجلی را به بار می آورد
،این قدر می دانست که « پیشرفت » اجتماعی متداول ، دقیقن به معنای پیشرفت نیست و در شرق
داروی شفابخشی نهفته است . اما هیچ گاه بر آن دست نیافت . مطالعه ی آثار گذشته گان او را در
برابر خویشتن فروتن نکرد، خود- بنیاد ساخت ولاجرم از مرز باریک میان خلاقیت و جنون گذشت
. شکست ِ او را در برابر ِ خود به جنون تعبیر کردند . پاوند دنیای خروش و غوغا را وانهاد و در
،قلمرو سکوت منزل گزید . در مصاحبه هایی که پس از بیرون آمدن از بیمارستان با او کرده اند
:بارها جملاتی شبیه به این را تکرار کرده است
. جهان امرزوی در کار نیست . هیچ چیز که با گذشته و آینده پیوندی نداشته باشد وجود ندارد »
:جهان حاضر چیزی جز یک ملغمه نیست . قوسی است در زمان ، اما من دوباره تکرار می کنم
«!از این پس هیچ نمی دانم ، آه که چه دیر به این ذروه ی عدم اطمینان رسیده ام
بدیهی است که شعر شاعری با ویژگی های پاوند ، و تاکید او بر موسیقی کلام چندان آسان به
ترجمه در نمی آید . همچنان که تاکنون مترجمان ما اشعار او را ( به جز چند شعر کوتاه ) از
ترجمه معاف داشته اند . گذشته از این ، شعرهای او اشارات گوناگون بر اساطیر یونان باستان و
بر وقایع زمانه دارند . کلیت هر شعر از ترکیب تصاویر مربوط به حال و گذشته و موسقی کلام
زبان انگلیسی و شکل متداول آن(Archaic)تشکیل می شود . زبان هر شعر میان شکل قدیمی
نوسان می کند . در بیش تر موارد بار صوتی کلمه اهمیت بسیار دارد و حتی در برخی موارد
شکل کلمه حامل بار تصویری است . اما مترجم به سبب سخن گفتن از پاوند گستاخی کرده است و
چند شعر او را که کمتر خصوصیت های زبانی شعر پاوند را دارا هستند ( و در نتیجه چندان به
قیاس سایر آثارش خوب به شمار نمی روند ) ترجمه کرده است . به این امید که خواننده با خواندن
آنها مشتاق رجوع به اصل گردد . لازم به یاد آوری است که پاوند را باید در شعرهای بزرگش و
.جستجو کرد Cantos به خصوص در سرودها
شعرهای ترجمه شده از مجموعه ی شعرهای پیش از جنگ دوم پاوند که در مجموعه زیر
:گردآوری شده اند ترجمه شده است
EZRA POUND : Selected Poems . Faber & Faber . 1968 .
مرجع : رودکی – سال دوم - شماره ی 14 – آذر ماه 1351
|